ZAPALENIA TARCZYCY

Zapalenia tarczycy są zróżnicowaną grupą chorób tarczycy. W zależności od rodzaju zapalenia możemy wyróżnić różnorodne objawy oraz przebieg choroby – od przewlekłego, w którym objawy narastają powoli, aż do ostrego, który wymaga pilnej interwencji lekarskiej. Zapalenia tarczycy różnią się między sobą także przyczyną i czynnikiem sprawczym – w niektórych przypadkach spowodowane są procesem autoimmunologicznym, czyli takim, w którym układ odpornościowy w nieprawidłowy sposób rozpoznaje tkanki własne organizmu i niszczy je, traktując jak „intruza”, w niektórych czynnikiem sprawczym mogą być wirusy, lub bakterie.

Istnieje wiele klasyfikacji zapaleń tarczycy, najprostszym z nich wydaje się być podział ze względu na przebieg choroby. Wyróżniamy w nim zapalenia ostre, podostre i przewlekłe, wśród nich najczęściej występują zapalenia przewlekłe.

UMÓW WIZYTĘ

CHOROBA HASHIMOTO

Sztandarowym przykładem przewlekłego zapalenia tarczycy jest choroba Hashimoto, nazywana także przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy. Jest to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy, częściej występująca u kobiet. Bardziej narażone na rozwinięcie choroby Hashimoto są też osoby cierpiące na inne choroby autoimmunologiczne takie jak cukrzyca typu 1, czy reumatoidalne zapalenie stawów.

W prawidłowych warunkach układ odpornościowy ma za zadanie ochronę organizmu przed patogenami, takimi jak wirusy, bakterie, czy grzyby. Możliwe jest to dzięki produkcji przeciwciał odpornościowych. W wyniku nieprawidłowego pobudzenia układu immunologicznego w przebiegu choroby Hashimoto dochodzi do produkcji przeciwciał skierowanych przeciwko własnej tarczycy. Skutkuje to rozwinięciem przewlekłego zapalenia, które powoli i stopniowo prowadzi do zniszczenia miąższu tarczycy, a w efekcie doprowadza do niedoboru hormonów tarczycy i rozwinięcia objawów niedoczynności tego gruczołu.

DIAGNOSTYKA CHOROBY HASHIMOTO

W celu rozpoznania choroby Hashimoto należy wykonać badania laboratoryjne z krwi żylnej – TSH, FT3, FT4 oraz przeciwciała anty-TPO lub anty-TG. Charakterystyczne dla tej choroby jest wysokie miano przeciwciał anty-TPO i anty-TG. W przypadku występowania jawnej niedoczynności tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto obserwuje się także niski poziom wolnych hormonów tarczycy FT3 i FT4 oraz wysoki poziom TSH.

Więcej na temat choroby Hashimoto znajdziesz w tym artykule.

UMÓW WIZYTĘ

POZOSTAŁE PRZEWLEKŁE ZAPALENIA TARCZYCY

Pozostałe przewlekłe zapalenia tarczycy to grupa zapaleń spowodowana zażywaniem leków – interferonu alfa oraz amiodaronu, a także choroba Riedla czyli włókniejące zapalenie tarczycy.

Choroba Riedla rozwija się bardzo powoli i stopniowo prowadzi do włóknienia tkanek tarczycy, a dalszym etapie tkanek całej szyi. Jest rzadką, ale groźną chorobą, ponieważ może powodować silne duszności związane z uciskiem zwłókniałych tkanek na krtań i tchawicę. Przyczyna choroby Riedla nie została do tej pory poznana.

Podostre zapalenie tarczycy to inaczej choroba de Quervaina. Przyczyną podostrego zapalenia tarczycy jest prawdopodobnie infekcja wirusowa, wystepuje ona najczęściej u ludzi z predyspozycją genetyczną do rozwoju tej choroby.

Choroba de Quervaina poprzedzona jest najczęściej zakażeniem górnych dróg oddechowych o etiologii wirusowej, przyczynić do jej rozwoju mogą się też wirusy świnki i odry, a także wirus EBV wywołujący mononukleozę zakaźną.

CHOROBA DE QUERVAINA

Przebieg choroby de Quervaina jest bardzo charakterystyczny i typowo składa się z 4 faz.

Faza 1 następuje ok 2-8 tygodni po infekcji wirusowej. Dominuje w niej bolesny obrzęk okolicy tarczycy i ból szyi promieniujący do uszu i żuchwy, nasilający się przy ruchach głowy. Objawom towarzyszy także gorączka. W przebiegu I fazy następuje uszkodzenie miąższu tarczycy, a następnie uwolnienie magazynowanych w gruczole hormonów tarczycy do krwioobiegu. Powoduje to przejściowy wzrost poziomu hormonów tarczycy we krwi i rozwinięcie przemijającej nadczynności tarczycy. Objawy nadczynności tarczycy w chorobie de Quervaina nie są jednak bardzo nasilone, zwykle występuje tylko gorsze ogólne samopoczucie. Po upływie kilku tygodni objawy ustępują samoistnie, a stężenie hormonów tarczycy we krwi normalizuje się, rozpoczynając fazę II choroby. Faza ta charakteruje się brakiem objawów oraz prawidłową czynnością tarczycy. Może trwać kilka tygodni, u niektórych pacjentów kolejne fazy już nie występują i choroba na tym etapie zostaje uznana za wyleczoną.

Faza 3 jest efektem uszkodzenia miąższu tarczycy w fazie 1. Występuje niedoczynność tarczycy, ponieważ osłabiony gruczoł nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania organizmu na hormony. Dominującymi objawami są wówczas osłabienie, senność i apatia, jednak stan ten po kilku tygodniach przemija. Przewlekła niedoczynność tarczyca w przebiegu choroby de Quervaina jest sytuacją niezwykle rzadką. Faza 4 jest fazą ustępowania objawów i normalizacji stężenia hormonów tarczycy.

UMÓW WIZYTĘ

DIAGNOSTYKA CHOROBY DE QUERVAINA

Diagnostyka choroby de Quervaina polega przede wszystkim na wywiadzie i badaniu lekarskim. Zwykle stwierdza się w nim powiększoną i bolesną tarczycę. Potwierdzenie rozpoznania uzyskuje się poprzez wykonanie badań laboratoryjnych – ważna jest ocena poziomu markerów zapalenia, czyli badania OB. I CRP, które w chorobie de Quervaina są zdecydowanie podwyższone.

Niekiedy diagnostyka wymaga wykonania scyntygrafii tarczycy, czyli badania z użyciem izotopu jodu w celu oceny możliwości wychwytu jodu przez tarczycę. W zależności od fazy choroby jodochwytność tarczycy zmienia się. W fazie 1 i 2 jest niska, w 3 wysoka, natomiast do prawidłowego poziomu powraca dopiero w fazie 4.

LECZENIE CHOROBY DE QUERVAINA

Leczenie choroby de Quervaina jest uzależnione od jej fazy. W fazie 1 najistotniejsze jest zwalczenie bólu i gorączki, w tym celu zwykle stosowane są leki przeciwbólowe – najczęściej kwas acetylosalicylowy, czyli aspiryna. W celu złagodzenia objawów nadczynności tarczycy stosuje się B-blokery, które zmniejszają uczucie kołatania serca i drżenie. Nie zaleca się jednak przyjmowania tyreostatyków, czyli leków stosowanych w nadczynności tarczycy. W fazie niedoczynności tarczycy, czyli fazie 3 konieczne może być przyjmowanie hormonów tarczycy doustnie.

Wyleczenie następuje po ok. 4-6 miesiącach, wtedy tarczyca powraca do pełni sprawności i nie wymaga dalszego leczenia. U niewielkiego odsetka pacjentów niedoczynność tarczycy przechodzi w fazę przewlekłą, wtedy wymagana jest substytucja hormonów tarczycy w formie doustnej do końca życia.

UMÓW WIZYTĘ

OSTRE ZAPALENIE TARCZYCY

Przyczyną ostrego zapalenia tarczycy jest najczęściej infekcja bakteryjna w obrębie gruczołu. Jest to rzadkie schorzenie. Do zakażenia dochodzi najczęściej wskutek przejścia infekcji z sąsiednich tkanek i narządów. Czynnikiem wywołującym infekcje są paciorkowce i gronkowce.

W przebiegu ostrego zapalenia tarczycy występuje gorączka, obrzęk tarczycy i powiększenie węzłów chłonnych szyjnych, w obrębie tarczycy może tworzyć się ropień. Funkcja tarczycy zwykle nie jest zaburzona, a poziom hormonów tarczycy we krwi pozostaje w normie. Ostre zapalenie tarczycy wymaga pilnej interwencji lekarskiej i podawania antybiotyków w warunkach szpitalnych. Często potrzebne jest także chirurgiczne opracowanie powstałego ropnia.

Zapalenia tarczycy w zależności od ich rodzaju mogą mieć bardzo różny przebieg, dlatego jeśli zaobserwujesz u siebie niepokojące objawy, takie jak ból okolicy szyi, gorączkę, czy objawy niedoczynności tarczycy, czyli senność, apatię, zaparcia i przybieranie na wadze skonsultuj się z lekarzem, który przeprowadzi diagnostykę i zaplanuje odpowiednie leczenie.

ZAPALENIA TARCZYCY

Zapalenia tarczycy są zróżnicowaną grupą chorób tarczycy. W zależności od rodzaju zapalenia możemy wyróżnić różnorodne objawy oraz przebieg choroby – od przewlekłego, w którym objawy narastają powoli, aż do ostrego, który wymaga pilnej interwencji lekarskiej. Zapalenia tarczycy różnią się między sobą także przyczyną i czynnikiem sprawczym – w niektórych przypadkach spowodowane są procesem autoimmunologicznym, czyli takim, w którym układ odpornościowy w nieprawidłowy sposób rozpoznaje tkanki własne organizmu i niszczy je, traktując jak „intruza”, w niektórych czynnikiem sprawczym mogą być wirusy, lub bakterie.

Istnieje wiele klasyfikacji zapaleń tarczycy, najprostszym z nich wydaje się być podział ze względu na przebieg choroby. Wyróżniamy w nim zapalenia ostre, podostre i przewlekłe, wśród nich najczęściej występują zapalenia przewlekłe.

UMÓW WIZYTĘ

CHOROBA HASHIMOTO

Sztandarowym przykładem przewlekłego zapalenia tarczycy jest choroba Hashimoto, nazywana także przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy. Jest to najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy, częściej występująca u kobiet. Bardziej narażone na rozwinięcie choroby Hashimoto są też osoby cierpiące na inne choroby autoimmunologiczne takie jak cukrzyca typu 1, czy reumatoidalne zapalenie stawów.

W prawidłowych warunkach układ odpornościowy ma za zadanie ochronę organizmu przed patogenami, takimi jak wirusy, bakterie, czy grzyby. Możliwe jest to dzięki produkcji przeciwciał odpornościowych. W wyniku nieprawidłowego pobudzenia układu immunologicznego w przebiegu choroby Hashimoto dochodzi do produkcji przeciwciał skierowanych przeciwko własnej tarczycy. Skutkuje to rozwinięciem przewlekłego zapalenia, które powoli i stopniowo prowadzi do zniszczenia miąższu tarczycy, a w efekcie doprowadza do niedoboru hormonów tarczycy i rozwinięcia objawów niedoczynności tego gruczołu.

UMÓW WIZYTĘ

DIAGNOSTYKA CHOROBY HASHIMOTO

W celu rozpoznania choroby Hashimoto należy wykonać badania laboratoryjne z krwi żylnej – TSH, FT3, FT4 oraz przeciwciała anty-TPO lub anty-TG. Charakterystyczne dla tej choroby jest wysokie miano przeciwciał anty-TPO i anty-TG. W przypadku występowania jawnej niedoczynności tarczycy w przebiegu choroby Hashimoto obserwuje się także niski poziom wolnych hormonów tarczycy FT3 i FT4 oraz wysoki poziom TSH.

Więcej na temat choroby Hashimoto znajdziesz w tym artykule.

UMÓW WIZYTĘ

POZOSTAŁE PRZEWLEKŁE ZAPALENIA TARCZYCY

Pozostałe przewlekłe zapalenia tarczycy to grupa zapaleń spowodowana zażywaniem leków – interferonu alfa oraz amiodaronu, a także choroba Riedla czyli włókniejące zapalenie tarczycy.

Choroba Riedla rozwija się bardzo powoli i stopniowo prowadzi do włóknienia tkanek tarczycy, a dalszym etapie tkanek całej szyi. Jest rzadką, ale groźną chorobą, ponieważ może powodować silne duszności związane z uciskiem zwłókniałych tkanek na krtań i tchawicę. Przyczyna choroby Riedla nie została do tej pory poznana.

Podostre zapalenie tarczycy to inaczej choroba de Quervaina. Przyczyną podostrego zapalenia tarczycy jest prawdopodobnie infekcja wirusowa, wystepuje ona najczęściej u ludzi z predyspozycją genetyczną do rozwoju tej choroby.

Choroba de Quervaina poprzedzona jest najczęściej zakażeniem górnych dróg oddechowych o etiologii wirusowej, przyczynić do jej rozwoju mogą się też wirusy świnki i odry, a także wirus EBV wywołujący mononukleozę zakaźną.

UMÓW WIZYTĘ

 CHOROBA DE QUERVAINA

Przebieg choroby de Quervaina jest bardzo charakterystyczny i typowo składa się z 4 faz.

Faza 1 następuje ok 2-8 tygodni po infekcji wirusowej. Dominuje w niej bolesny obrzęk okolicy tarczycy i ból szyi promieniujący do uszu i żuchwy, nasilający się przy ruchach głowy. Objawom towarzyszy także gorączka. W przebiegu I fazy następuje uszkodzenie miąższu tarczycy, a następnie uwolnienie magazynowanych w gruczole hormonów tarczycy do krwioobiegu. Powoduje to przejściowy wzrost poziomu hormonów tarczycy we krwi i rozwinięcie przemijającej nadczynności tarczycy. Objawy nadczynności tarczycy w chorobie de Quervaina nie są jednak bardzo nasilone, zwykle występuje tylko gorsze ogólne samopoczucie. Po upływie kilku tygodni objawy ustępują samoistnie, a stężenie hormonów tarczycy we krwi normalizuje się, rozpoczynając fazę II choroby. Faza ta charakteruje się brakiem objawów oraz prawidłową czynnością tarczycy. Może trwać kilka tygodni, u niektórych pacjentów kolejne fazy już nie występują i choroba na tym etapie zostaje uznana za wyleczoną.

Faza 3 jest efektem uszkodzenia miąższu tarczycy w fazie 1. Występuje niedoczynność tarczycy, ponieważ osłabiony gruczoł nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania organizmu na hormony. Dominującymi objawami są wówczas osłabienie, senność i apatia, jednak stan ten po kilku tygodniach przemija. Przewlekła niedoczynność tarczyca w przebiegu choroby de Quervaina jest sytuacją niezwykle rzadką. Faza 4 jest fazą ustępowania objawów i normalizacji stężenia hormonów tarczycy.

UMÓW WIZYTĘ

DIAGNOSTYKA CHOROBY DE QUERVAINA

Diagnostyka choroby de Quervaina polega przede wszystkim na wywiadzie i badaniu lekarskim. Zwykle stwierdza się w nim powiększoną i bolesną tarczycę. Potwierdzenie rozpoznania uzyskuje się poprzez wykonanie badań laboratoryjnych – ważna jest ocena poziomu markerów zapalenia, czyli badania OB. I CRP, które w chorobie de Quervaina są zdecydowanie podwyższone.

Niekiedy diagnostyka wymaga wykonania scyntygrafii tarczycy, czyli badania z użyciem izotopu jodu w celu oceny możliwości wychwytu jodu przez tarczycę. W zależności od fazy choroby jodochwytność tarczycy zmienia się. W fazie 1 i 2 jest niska, w 3 wysoka, natomiast do prawidłowego poziomu powraca dopiero w fazie 4.

UMÓW WIZYTĘ

LECZENIE CHOROBY DE QUERVAINA

Leczenie choroby de Quervaina jest uzależnione od jej fazy. W fazie 1 najistotniejsze jest zwalczenie bólu i gorączki, w tym celu zwykle stosowane są leki przeciwbólowe – najczęściej kwas acetylosalicylowy, czyli aspiryna. W celu złagodzenia objawów nadczynności tarczycy stosuje się B-blokery, które zmniejszają uczucie kołatania serca i drżenie. Nie zaleca się jednak przyjmowania tyreostatyków, czyli leków stosowanych w nadczynności tarczycy. W fazie niedoczynności tarczycy, czyli fazie 3 konieczne może być przyjmowanie hormonów tarczycy doustnie.

Wyleczenie następuje po ok. 4-6 miesiącach, wtedy tarczyca powraca do pełni sprawności i nie wymaga dalszego leczenia. U niewielkiego odsetka pacjentów niedoczynność tarczycy przechodzi w fazę przewlekłą, wtedy wymagana jest substytucja hormonów tarczycy w formie doustnej do końca życia.

UMÓW WIZYTĘ

OSTRE ZAPALENIE TARCZYCY

Przyczyną ostrego zapalenia tarczycy jest najczęściej infekcja bakteryjna w obrębie gruczołu. Jest to rzadkie schorzenie. Do zakażenia dochodzi najczęściej wskutek przejścia infekcji z sąsiednich tkanek i narządów. Czynnikiem wywołującym infekcje są paciorkowce i gronkowce.

W przebiegu ostrego zapalenia tarczycy występuje gorączka, obrzęk tarczycy i powiększenie węzłów chłonnych szyjnych, w obrębie tarczycy może tworzyć się ropień. Funkcja tarczycy zwykle nie jest zaburzona, a poziom hormonów tarczycy we krwi pozostaje w normie. Ostre zapalenie tarczycy wymaga pilnej interwencji lekarskiej i podawania antybiotyków w warunkach szpitalnych. Często potrzebne jest także chirurgiczne opracowanie powstałego ropnia.

Zapalenia tarczycy w zależności od ich rodzaju mogą mieć bardzo różny przebieg, dlatego jeśli zaobserwujesz u siebie niepokojące objawy, takie jak ból okolicy szyi, gorączkę, czy objawy niedoczynności tarczycy, czyli senność, apatię, zaparcia i przybieranie na wadze skonsultuj się z lekarzem, który przeprowadzi diagnostykę i zaplanuje odpowiednie leczenie.

Umów się na wizytę

Wybierz jeden z dostępnych terminów u naszych specjalistów.

UMÓW WIZYTĘ

Umów się na wizytę

Wybierz jeden z dostępnych terminów u naszych specjalistów.

UMÓW WIZYTĘ